Mondros Mütarekesi’nin ardından 1 Kasım 1918 – 21 Aralık 1918 tarihleri arasında İstanbul’da yayımlanan günlük siyasi gazetedir. Toplam 51 Sayı neşredilmiştir.
Gazetenin resmi imtiyaz sahipliğini ve mesul müdürlüğünü
Dr. Rasim Ferit Bey (Talay) üstlenmiştir. Ancak neşriyatın fikri ve siyasi omurgası, dönemin Dahiliye Nazırı
Ali Fethi Bey (Okyar) ile Harbiye Nezareti nezdinde girişimlerde bulunmak üzere İstanbul'a gelen
Mustafa Kemal Paşa (Atatürk) tarafından oluşturulmuştur. Mustafa Kemal Paşa, gazetenin kurulmasına hem fikirsel katkı sağlamış hem de Anafartalar döneminden kalan şahsi birikimiyle finansal destek vermiştir.
Minber, Osmanlı Devleti'nin anayasal meşruiyet sınırları (Meşrutiyet rejimi) içinde kalarak milli menfaatleri savunma gayesi gütmüştür. Yayın politikasının ana eksenini şu maddeler oluşturmuştur:
Hükümet Muhalefeti: Mevcut Tevfik Paşa Kabinesi’nin düşürülmesini; yerine meclise dayanan, Mondros şartlarına karşı dirençli ve Mustafa Kemal Paşa ile Ali Fethi Bey’in de yer alacağı ulusçu bir hükümetin kurulmasını savunmuştur.
Meclisin Korunması: İtilaf Devletleri'nin baskılarına karşı Meclis-i Mebusan’ın açık tutulması ve feshin engellenmesi yönünde kamuoyu oluşturmaya çalışmıştır.
Diplomatik Denge: İşgal şartları altında gazetenin kapatılmasını önlemek amacıyla İtilaf Devletleri’ne (özellikle İngiltere’ye) karşı rasyonel ve dengeli bir dil kullanmıştır. Gazetenin 17 Kasım 1918 tarihli nüshasında yayımlanan Mustafa Kemal Paşa mülakatı, onun ülkenin geleceğine dair ilk açık diplomatik ve siyasi beyanatıdır.
Sosyal Eleştiri: Siyasi makalelerin yanı sıra, "Arı" müstear adıyla yayımlanan karikatürler üzerinden mütareke İstanbul'unun sosyo-ekonomik bunalımını ve karaborsacılığı mizahi bir dille hicvetmiştir.
Basın tarihi literatüründe, yayımlanan bazı başyazılardaki
"Hatib" takma adının Mustafa Kemal Paşa'ya ait olup olmadığı yönünde historiografik tartışmalar mevcuttur.
Minber gazetesi, kitleleri peşinden sürükleyen majör bir propaganda organı olamamışsa da; kurucu kadronun sivil siyasette basın aygıtını kullanmayı tecrübe ettiği stratejik bir kuluçka merkezi olmuş, ilerleyen süreçte Anadolu'da neşredilecek olan
İrade-i Milliye ve Hakimiyet-i Milliye gibi Milli Mücadele yayınlarına operasyonel bir zemin hazırlamıştır.
AI.
